1 GİRİŞ
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı; doğal kaynakların korunmasını dikkate alarak, kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, altyapının iyileştirilmesi, tarımsal üretim ve tarımsal sanayi entegrasyonunun sağlanması, gıda güvenliğinin güçlendirilmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının yaratılması, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması, temel kamu hizmetlerinin düzeyinin yükseltilmesi, hizmetlere erişimin artırılması ve kırsal toplumda belirli bir kapasitenin yaratılmasını amaçlamaktadır.
Kalkınma plan ve programları ile 2006 – 2010 Ulusal Tarım Stratejisi çerçevesinde, tarım üreticilerine, kırsal alanlarda bireysel ve/veya bir arada yapacakları öz sermayeye dayalı projeli yatırımları için belirlenen iller dahilinde kırsal alanda ekonomik ve sosyal gelişmeyi sağlamak için, gerçek ve tüzel kişilerin tarım ürünlerinin işlenmesi, değerlendirilmesi, ve pazarlamasına yönelik ekonomik faaliyet yatırımları ile kuruluşların mevcut altyapı tesislerinin rehabilitasyonuna yönelik yatırımlar teşvik edilmekte ve desteklenmektedir.
Bu kapsamda kırsal alanlarda tarım üreticileri ve kırsal toplum tarafından yapılacak ekonomik amaçlı ve altyapı yatırımlarına belli kriter ve oranlara göre hibe desteği sağlanması için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nca hazırlanan “Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Tebliği” 06.04.2006 tarihli ve 26131 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Tebliği 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye, Yüksek Planlama Kurulunun 30/11/2004 tarihli ve 2004/92 nolu "Tarım Stratejisi 2006-2010 Belgesi" ne ait kararına, Bakanlar Kurulunca alınan ve 15/2/2006 tarihli ve 26081 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulunun 2006/10016 sayılı "Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Hakkında Karar"ına paralel olarak hazırlanmıştır.
Kırsal Kalkınma Yatırımlarını Desteklenmesi Programı; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında uygulanacak çalışmalar konusunda Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğüne teknik destek sağlar.
Bu rehber, Program’ın uygulanmakta olduğu 65 ilde, Program kapsamında başvuruda bulunulan yatırım projelerinin İl Proje Değerlendirme Birimi tarafından yapılacak değerlendirmelerde yol göstermek, değerlendirme sürecinde; süreç ve kriter birliği sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.
1.1 Program
1.1.1 Programın Amacı
Doğal kaynakların korunmasını dikkate alarak kırsal alanda;
· Gelir düzeyinin yükseltilmesi,
· Altyapının iyileştirilmesi,
· Tarımsal üretim ve tarımsal sanayi entegrasyonunun sağlanması,
· Gıda güvenliğinin güçlendirilmesi,
· Kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının yaratılması,
· Yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması,
· Temel kamu hizmetlerinin düzeyinin yükseltilmesi,
· Hizmetlere erişimin artırılması ve
· Kırsal toplumda belirli bir kapasitenin yaratılmasını amaçlamaktadır
Program faaliyetleri, ekonomik ve sosyal yaşam standartlarının iyileştirilmesini ve Program koşullarının yerine getirmeyi kabul eden kırsal kesimde bulunan özel ve kamu kişi ve kurumlarına yöneliktir.
Ayrıca Program çerçevesinde bir yandan Bakanlık merkez ve taşra teşkilatlarında AB fonlarının kullanımı amacı ile proje geliştirme ve uygulama kapasitesi oluşturulması ve diğer yandan da proje kapsamında bulunan il, ilçe ve köylerde proje hazırlama, başvurma ve uygulama kapasitesi oluşturulması amaçlanmaktır.
1.1.2 Program Hedef Grupları
· Çiftçiler
· Çiftçi Örgütleri
· Sivil Toplum Kuruluşları
· Kamu Kurum ve Kuruluşları
· Özel Kişi ve Kuruluşlar
· Genel Kamuoyu
1.1.3 Programın Öncelikleri
· Tabandan yukarıya doğru yaklaşımla yatırımcının talebine dayalı olmak
· Katılımcılığı sağlamak
· Yerel kapasiteyi ve kurumsallaşmayı geliştirmek
· İstihdam yaratma potansiyeli olan yatırımlarla üretici gelirlerini artırmak ve çeşitlendirmek
· Uygun kırsal teknolojilerin gelişmesini ve yaygınlaştırılmasını sağlamak
· Kırsal altyapının geliştirilmesini ve iyileştirilmesini sağlamak
· Kadın ve genç nüfusun eğitim ve girişimcilik düzeyini teşvik etmek ve geliştirmek
2 DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Değerlendirme Özeti
 |
İL PROJE DEĞERLENDİRME EKİBİ
1. Aşama
Başvuruların İdari Uygunluk Açısından Değerlendirilmesi (Tablo 1)
2. Aşama
Başvuru Sahibi, Ortaklar ve Projenin Uygunluğunun Değerlendirilmesi (Tablo 2)
3. Aşama
Proje Ön Değerlendirme Kriterlerine Göre Değerlendirme (Tablo 3)
 |
MERKEZ PROJE DEĞERLENDİRME KOMİSYONU
4. Aşama
Proje Tekliflerinin Genel Değerlendirme Kriterlerine
Göre Değerlendirilmesi (Tablo 4)
A. Mali ve Proje Gerçekleştirebilme Kapasitesi
B. Proje Teklifinin Uygunluğu
C. Metodoloji
D. Sürdürülebilirlik
E. Bütçe ve Maliyet Etkinliği
5. Aşama
İller ve Konu Başlıkları Dahilinde Bir Denge Oluşturmak
Amacıyla Değerlendirme
 |
TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
6 Aşama
Nihai Kararı
2.1 Roller ve Sorumluluklar
2.1.1 İl Proje Değerlendirme Birimi (İPDB)
Proje kapsamındaki illerde, başvurusu alınan projelerin ilk değerlendirmesi bu bölümde belirtilen kriterlere göre, vali yardımcısının başkanlığında il özel idare temsilcisi, il müdürlüğü, bayındırlık ve iskan il müdürlüğü, ticaret borsası ve/veya ziraat odası temsilcisi ile proje konusuyla ilgili kamu kurumu, üniversite, sivil toplum kuruluş yetkili temsilcilerinden teşkil edilecek il proje değerlendirme birimleri tarafından yapılır.
İl proje değerlendirme birimlerinin oluşturulma ve çalışma şekilleri il valilikleri tarafından belirlenir ve taraflara duyurulur. İl proje değerlendirme birimleri en az altı, en fazla dokuz temsilciden oluşur. İl proje değerlendirme birimi, değerlendirme süreci ile ilgili tüm idari görevlerin yürütülmesinden sorumludur.
İl proje değerlendirme birimlerine, değerlendirme sürecinde gerekli tüm teknik ve lojistik desteği sunmak, özet tabloların doldurmak ve değerlendirme ile ilgili verilerin muhafaza etmek, proje özetlerini düzenlemek amacı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlendirilebilir.
İl müdürlükleri tarafından teslim alınıp son başvuru tarihinde il değerlendirme birimine teslim edilen proje başvuruları, son başvuru tarihini takip eden beş iş günü içerisinde yapılacak ilk toplantıda, belirtilen kriterlere göre değerlendirilmeye başlanır. İl proje değerlendirme birimi bu değerlendirmeleri en geç on beş gün içerisinde tamamlar.
İl müdürlükleri bünyesinde, Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programının uygulanması amacıyla kurulmuş il proje yürütme birimlerinde görevlendirilen personel, il proje değerlendirme biriminde görev alamaz.
İl Proje değerlendirme Birimine,
1. Teklif Değerlendirme Rehberi,
2. Değerlendirme Formları,
3. Hibe Başvurusuna Ait Değerlendirme Raporu
4. İl Hibe Başvurularına Ait Değerlendirme Sonuç Raporu
5. Tarafsızlık ve Gizlilik İle İlgili Belgeler,
6. Proje Başvuru Rehberi ve Ekleri Dokümanlar,
7. Değerlendirme Kapsamına Giren Projelerin Listesi ve Proje Başvuruları
Tarım İl Müdürlüğü tarafından temin edilecektir.
2.1.2 Bakanlık
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (TKB) Program hibe başvuruları için İPDB ve MPDK kararlarını değerlendirir ve hibe başvuruları için nihai kararı alır.
2.1.3 Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü (TEDGEM)
Çalışmaların uygulanmasından ve izlenmesinden Bakanlık adına Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü sorumludur. Yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve bu tekliflerin kabulü için gerekli çalışmalar, Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilir.
2.1.4 Tarım İl Müdürlüğü
Tarım İl Müdürlüğü İl Proje Değerlendirme Birimine; Proje Teklif Değerlendirme Rehberi, Değerlendirme Formları, Hibe Başvurusuna Ait Değerlendirme Raporu, İl Hibe Başvurularına Ait Değerlendirme Sonuç Raporu, Tarafsızlık ve Gizlilik İle İlgili Belgeler, Proje Başvuru Rehberi ve Ekleri Dokümanlar, Değerlendirme Kapsamına Giren Projelerin Listesi ve Proje Başvuruları temin etmekten ve hazırlanması gereken rapor ve dokümanların sekretaryasından sorumludur.
2.1.5 Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi (KK-MYB)
Kırsal Kalkınma Merkez Yürütme Birimi; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında uygulanacak çalışmalar konusunda Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğüne teknik destek sağlamaktan sorumludur.
2.1.6 Merkez Proje Değerlendirme Komisyonu (MPDK)
Merkez Proje Değerlendirme Komisyonu, Bakanlıkça oluşturulur. İPDB’nce uygun ve yeterli görülen proje başvurularını Genel Değerlendirme Tablosu’na göre değerlendirmekle sorumludur. Başvuru sayısına ve proje için tahsis edilmiş bütçe kaynaklarına bağlı olarak projelerin kapsadığı iller ve konu başlıkları içerisinde bir denge oluşturmak amacıyla da ayrı bir değerlenme yapmaktan ve TKB’nin onayına sunmaktan sorumludur.
2.1.7 İl Proje Yürütme Birimleri (Proje Teknik Yardım Ekibi)
İl düzeyinde proje hazırlanması aşmasında proje sahiplerine teknik yardım vermek üzere oluşturulan ekip. Hibe Sözleşmesinin akdinden sonra projelerin uygulamasını Program Uygulama Rehberi ve diğer dokümanları doğrultusunda kontrol edecek, izleyecek ve değerlendirecek birim.
2.2 Çıkar Çatışmaları
Değerlendirme süreci esnasında tarafların, görüş beyan ettikleri tekliflerle ilgili olarak herhangi bir çıkar çatışması ile karşılaşmalarını önlemek amacı ile makul ölçüler çerçevesinde gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Değerlendirme sürecine iştirak eden üyeler çalışmalara başlamadan önce bir tarafsızlık ve gizlilik belgesi imzalamakla yükümlüdürler. Ailevi, duygusal, siyasi ya da maddi çıkar gibi nedenlerden ya da her hangi diğer ortak çıkarlardan dolayı her hangi bir başvuru sahibi ile potansiyel çıkar çatışması söz konusu olan kişiler bu durumu bildirmeli ve değerlendirme sürecinden derhal çekilmelidir.
2.3 Gizlilik
Programın uygulama safhasının başından sonuna kadar tüm değerlendirme sürecinde gizliliğin korunması gereklidir. Sürece iştirak eden tüm taraflar değerlendirdikleri tekliflerin içerdiği bilgilerin, değerlendirme sürecinin ve bu sürecin sonuçlarının gizliliğini muhafaza etmekle ve sıkı bir tarafsızlıkla hareket etmekle yükümlüdürler.
Yukarıdaki madde de belirtildiği gibi, söz konusu görevliler bu konuda bir taahhütname imzalayacaktır.
